Մաթեմատիկա

Սեպտեմբեր 10

Վարժ 15

ա) 54+34=188

բ)222+472=694

գ)24+2515=2529

դ)502+1390=1892

ե) 1021+1934=2955

զ)235+7=242

է)188+42=230

ը)113+469=582

թ)673+154=827

ժ)1234+489=1724

ժա)1162+4894=6056

Խնդիր 21

1)10+7=17

2)17+3=20

3)10+17+20=47

Պատ.`47:

Խնդիր 22

1)200-48=152(դեղձենի)

2)152-52=109(ծաղկած դեղձենի)

Պատ. `100 դեղձենի:

Վարժ. 50

ա) 23×5=115

բ) 48×54=2592

գ) 84×49=4116

դ)383×30=11490

ե) 454×15=6810

զ)642×21=13482

է)228×23=5244

ը)282×63=17766

թ)551×15=8265

ժ)35×101=3535

ժա)45×303= 13635

ժբ) 623×509=317107

Խնդիր 52

1)125:5=25կմ/ժամանակ

2) 300:25=12ժ

Պատ. `12ժ:

Խնդիր 54

1) 120:30=40 կմ/ժ

2) 120:4=30 կմ/ժ

3) 40-30=10 կմ/ժ

Պատ.`10 կմ/ժ-ով:

Վարժ. 75

ա)441:3=145

բ) 225:15=22

գ) 1053:27=39

դ)2665:13=25

ե) 5208:24=217

զ)2023:289=7

է) 9152:416=23

ը) 23616:24= 9845

թ) 11420:2284=5

Խնդիր 82

ա)217×2=434

բ) 434-217=217

գ) 417+217=634

Պատ. `634 աշակերտ:

Խնդիր 84

1)20×3=60կմ/ժ

2) 14×4=56 կմ/ժ

3) 60+56=116կմ

4) 140-116=24կմ

Պատ. ` 24 կմ:

Վարժ.95

ա)132992

բ)3 270 951

գ) 602 730 058

դ)2.000.000.748

Վարժ. 97

1.149.000.600 կմ

2. 11. 022 մ

Վարժ. 100

ա) 15×6×4=360

բ) 3×7×25=525

գ) 18×10×9=1610

դ) 125×8×4=4000

ե) 9×35×40= 1440

զ) 24×25×6=600

է) 100×10×13=13000

ը) 37×23×10=8510

թ) 25×98×11=4900

Վարժ. 104

1) 24-12=12 2) 72:8=9

72-18=54

8-6=2

9×3=27

54:2=2

24:6=4

12:2=6

12+12=24

4×6=24

Վարժ. 136

357, 375, 573, 537, 735, 753

Վարժ. 137

ա)(22+163)×117=20 645

բ) (58+151)×19=2071

գ)(98+15)×13=1469

դ) (524-53)×38=17898

ե) (294-180) ×77=1704

զ) (714-393)×123=41483

Խնդիր 138

1) 20+56=76

2) 76× 7= 532

Պատ. ` 533 էջ:

Խնդիր 140

1)350:50=7ժ

2) 7-5=2ժ-ում(2-րդ գնաց)

Պատ.`2 ժ-ում:

Խնդիր 166

1) 33-17=16(տղա)

Պատ.`աջիկները մեկով ավել են:

Խնդիր 168

1)6×10=60(գրում կեսը)

2)2×60=120(գրել ընդ. էջերը)

Պատ. `120էջ:

Խնդիր 170

1) 120:2=60

2)60+40=100

3)60-40=20

Վարժ. 224

ա)3×(18-9) +6×7 > 24:3:2+91

բ)68:2+(13-3)×2 < (25+3) :4+7×7-2

գ)(54-31)×2-30 < 105:3-2×(17-3) +5

Խնդիր 226

1)36:12=3մ

2)15×3=35մ

Պատ. `35մ:

Խնդիր 227

1)16×56=896(ընդ.)

2)896-837=59(ազատ տեղ)

Խնդիր 230

Հայրը աղջկանից մեծ է 15 անգամ:

4 տարի անց հայրը աղջկանից մեծ կլինի կրկին 15 անգամ:

Վարժ. 235

ա)64+18+36=118

64+36+18=118

բ)393+8+92+107=600

8+92+107+393=600

գ)1032+968+255=2255

1032+968+255=

դ)1035+49+465+101=1650

ե)654+17+346+250+750=2017

250+750+654+17+346=2017

զ)2059+2311+441+689+14=5504

Խնդիր 246

1)36:12=3լ

2)3×4=12լ

3)120:12=10դ

Պատ. `10դույլ:

Խնդիր250

1) 5×60=300

2)5×90=450

3)450-300=150

Խնդիր 251

1ժ=60ր

60ր=60դույլ

1)60-15=45 դույլ/րոպե

2)63դույլ=1ժ 3րոպե

3)1ժ 3ր+ 45 րոպե=1ժ 48րոպե

Երկու ավազանները միասին կլցվեն 1ժ 48 րոպեում:

Հունվար

627.

Տետրում նշե’ք 5կետ`A, B, C, D, E: Կետերը միացրե’ք հատվածներով: Ասե’ք ստացված հատվածների անվանումները: Քանի հատված է ստացվել?

AB, BC, CD, DE

628.

Գծե’ք մի AB  հատված և նշե’ք որևէ 3 կետ, որոնք գտնվում են այդ հատվածի վրա և որևէ 4 կետ,  որոնք այդ հատվածի վրա չեն գտնվում:

643.

Ջբոսաշրջիկը որոշ ժամանակ քայլում էր 4 կմ/ժամանակ արագությամբ և անցավ 29կմ: Քանի կիլոմետր կանցներ նա նույնքան ժամանակում, եթե քայլեր 5 կմ/ժ արագությամբ:

1) 20:4=5ժ

2) 5×5=25կմ

644.

Երկու մարդկանց հասակների գումարը 3մ 50սմ է:Նրանցից մեկի հասակը մյուսի հասակից մեծ է 5սմ-ով: Որքան է նրանցից յուրաքանչյուրի հասակը?

1) 350:2=175սմ

2) 175+10=185սմ

3) 350-185=165սմ

645.

A և B քաղաքներից միաժամանակ իրար ընդհառաջ դուրս եկան ապրանքատար և ճեպընթաց մարդատար գնացքները: 2 ժամ անց գնացքները  հանդիպեցին, իսկ դրանից 3 ժ անց ապրանքատար գնացքը հասավ B  քաղաքներից:Որքան էր ճեպընթացի արագությունը, եթե ապրանքատար գնացքի արագությունը 70կմ/ժ էր:

??? կբացատրեք? չենք կարողանում լուծել

646.

Բույսի աճի արագությունը յուրաքանչյուր ամիս մեծանում է 1սմ-ով: Ինչ երկարություն կունենա բույսը 4ամիս անց, եթե առաջին ամսում նրա բարձրությունը 3սմ-ից դարձել է 4սմ:

1) 4+3=7

716.

Երկու շրջանագծերի կենտրոնների հեռավորությունը 10սմ է: Շրջանագծերի շառավիղներն են` 3սմ երկարությամբ 5սմ: Կհատվեն արդյոք այդ շրջանագծերը:

Ո’չ, չեն հատվի:

728.

Քաղաքից դուրս է եկել մի բեռնատար մեքենա, որի արագությունը 60կմ/ժ է: Մեկ ժամ անց նրա հետևից նույն ուղղությամբ դուրս է եկել մի մարդատար մեքենա, որի արագությունը 80կմ/ժ է: Քանի ժամ անց մարդատար մեքենան կհասնի բեռնատարին:

???

748.

Կատարեք գործողությունները.

ա)  739×(296-18) — (644-600) ×2=205354

բ) 3680:20-(394-90) :2=32

գ) (6992:38+6293:31) ×15-349=2756

դ) 16218:53+75×74-30=5826

751.

AB հատվածը C և D կետերով բաժանված է AC, CD և DB երեք մասերի:  AC հատվածն ունի 18մմ երկարություն, CD հավածը` 15մմ-ով ավելի, քան AC -ն, DB հատվածը 7մմ-ով

ավելի, քան AC և CD հատվածների երկարությունների գումարը: Որքան է AB հատվածի երկարությունը:

1) 18+15=33

2) 33+7=40

755.

Գործվածքի կտորի երկարությունը 48 մ էր: Նրանից 7անգամ կտրել են 3-ական մետր: Քանի մետրով է ամբողջ կտորի երկարությունը մեծ մնացորդի երկարությունից:

1) 7×3=21

2) 48-21=27

757.

Երկու մեքենաներ միաժամանակ իրար ընդհառաջ են դուրս գալիս երկու քաղաքներից, որոնց հեռավորությունը 900կմ է: Քանի ժամ հետո նրանց հեռավորությունն իրարից կլինի 150կմ, եթե նրանց արագություններն են 90կմ/ժամ և 60կմ/ժ:

1) 900:90=10ժ

2) 900:60=15ժ

3) 900-150=750

4) 750:2=375

5) 375-5=370

Չենք կարողանում վերջին հասնենք, հասկանանք:Կբացատրեք?

  • Հնգանկյան պարագիծը 30սմ է: Նրա ամենամեծ կողմը 8սմ է, իսկ ամենափոքրը`4սմ:Մյուս երեք կողմերն իրար հավասար են: Որքան է այդ կողմերից յուրաքանչյուրի երկարությունը:
  • 8+4=12
  • 30-12=18
  • 18:3=9սմ
  • Լոլիկի բերքը լցված է արկղերի մեջ`յուրաքանչյուրում 15կգ: Քանի տոննա լոլիկ է հավաքվել,  եթե բերքը տեղափոխելու համար պահանջվում է 200 մեքենա, որոնցից յուրաքանչյուրում տեղավորվում է 400արկղ:
  • 400×200=80. 000 արկղ
  • 80000×15=1200000 կգ
  • 1200000:1000=1200 տոննա
  • Գտե’ք ուղղանյան պարագիծը և մակերեսը, եթե նրա լայնությունը 12սմ է և երկարությունից 7սմ-ով փոքր է:
  • 12+12+7+7=38 (P)
  • 12×7=84 (S)
  • Կատարեք բաժանում.

ա) 162756:137=1188

բ) 788172:924= 853

գ) 529470:222=2385

դ) 268568:472=568

ե) 315082:514=613

զ) 105651:117=903

  • Էյֆելյան աշտարակն ունի երեք դիտահարթակ, որոնցից առաջինը գետնից 57 մ բարձրություն ունի, երկրորդը նրանից 58 մ-ով բարձր է, իսկ երրորդը գետնից բարձր է 276մ: Ինչքան ժամանակում վերելակը երկրորդ դիտահարթակից կհասնի մինչև երրորդը, եթե 1 վայրկյանում բարձրանա 3մ 22սմ: ???
  • Որոշեք, թե 91917, 65382, 56574, 63, 567, 828 թվերից որոնք են բաժանվում 9-ի:
  • 83, 12, 65, 129, 1025, 8371, 6534, 5355, 893 թվերից առանձնացրեք նրանք, որոնք բաժանվում են 3-:

83, 129, 893

  • Երկու զամբյուղներում կա 120 ձու: Եթե առաջին զամբյուղից երկրորդի մեջ դնենք 15ձու, իսկ երկրորդից առաջինի մեջ `5 ձու, ապա երկու զամբյուղներում հավասար քանակներով ձվեր կլինեն: Քանի ձու կա զամբյուղներից յուրաքանչյուրում: ???
  • Գտեք տրված թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը:

ա) 4 և 14 -2

բ) 35 և 24 -12

գ) 21 և 22 -1

դ) 55 և 33 -11

ե) 64 և 42 -2

զ) 27 և 45 -9

  • Երկու շտեմարաններում պահվում է ընդամենը 50 տ 780 կգ ցորեն, ընդ որում երկրորդում ` առաջինից 5 տ 330 կգ-ով պակաս:Քանի կիլոգրամ ցորեն է պահվում շտեմարաններից յուրաքանչյուրում:
  • 5 0տ 780 կգ = 50 780 կգ
  • 5տ 330կգ = 5330 կգ
  • 50 780- 5330=450
  • Գտե’ք տրված թվերի ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը.

ա) 18 և 32 — 288

բ)  24 և 6- 24

գ) 75 և 15- 75

դ)  16 և 36 -144

ե) 27 և 12 — 108

զ) 36 և 64-576

է) 70 և 90 — 630

ը) 132 և 77- 924

թ) 45 և 81-405

ժ) 200 և 125 -1000

ժա)  65 և 39 — 195

ժբ) 1 և 100- 100

  • Երկուլիտրանոց և երեքլիտրանոց անոթներով տեղափոխում են 80լ արևածաղկի ձեթ: Երկուլիտրանոց անոթները նույնքան են, որքան երեքլիտրանոցները : Ընդամենը քանի անոթ է օգտագործված:
  1. Գտե’ք.

ա)  (25, 35) — 5

բ) (64, 68) -4

գ) (1, 82) -1

դ) (93, 36) -3

ե) (18, 24) -6

զ) (66, 32) -2

  1. Գտե‘ք պատկերի մակերեսը (տես նկ. 68) :
  2. 2×3=6
  3. 3×1=3
  4. 2×5=10
  5. 3×2=6
  6. 6+3+10+6=25(S)
  1. Գտե‘ք թվերի ընդհանուր բաժանարարը:

ա) 39 և 65-13

բ)  36 և 48 -2

գ) 42 և 105 -3

դ) 111 և 185 -37

ե) 86 և 224 -2

զ) 125 և 500 -5

է) 124 և 186 -2

ը)  333 և 777 -3

թ)  306 և 714 -2

  1. Գտե‘ք թվերի ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը:

ա) 25 և 85- 5

բ)  49 և 28 — 7

գ) 22 և 33 — 11

դ) 105 և 35 — 5

ե) 42 և 64- 2

զ) 14 և 27 -3

է) 72 և 80 -2

ը) 49 և 77-7

թ) 128 և 24 — 2

  1. Հաշվեք արտահայտության արժեքը:

ա) 9/10,  բ) 20/7,  գ) 76/17,  դ) 11/62,  ե) 5/62,  զ) 64/1

  1. Կրճատեք կոտորակները.

ա) 1/20,  3/2,  1/3,  3/2,  3/2,  4/11

բ) 9/20, 4/9, 10/3, 14/11, 44/27,

  1. Թվերը պարզ արտադրիչների վերլուծելով` գտե’ք նրանց ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը և ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը:

ա) 306 և 504

բ) 24 և 88

գ) 402 և 36

  1. Կոտորակները բերեք ընդհանուր հայտարարի:

ա) 6/24 — 20/24, բ) 5/30 — 16/30, գ) 18/14 -4/14, դ) 32/12- 7/12 ե) 68/36 — 18/36 զ)3/144 — 30/144 է) 42/108 — 45/ 108 ը)9/50 -48/50

  1. Կոտորակները բերեք ընդհանուր հայտարարի.

ա) 208/65 — 8/65, բ) 384/324 — 45/324, գ) 12/486 — 918/486,  դ) 180/1080-285/1080, ե) 288/1089 — 77/ 1089, զ) 96/210 — 55/201, է)99/648 — 210/648, ը) 58/112 — 36/112

  1. Կրճատե’ք կոտորակները.

ա) 11/1, բ) 169/26, գ)3/17,  դ) 6/106,  ե)15/14 , զ)  3/2, է) , ը)10/4, թ)6/5, ժ) ժա) ժբ)

  1. Գումարեք կոտորակները.

ա) 1/6,  բ)1/7,  գ) 7/15, դ) 12/26, ե) 14/30, զ) 18/ 35, է) 46/ 60, ը) 90/40, թ) 36/ 49, ժ) 12/ 60, ժա) 61/ 68, ժբ) 78/ 60

  1. Կատարեք կոտորակների հանում.

ա) 0,  բ) 2/8, գ) 3/12, դ) 11/35, ե) 4/108, զ) 7/15,  է) 102/192, ը) 1/162, թ) 111/432,  ժ) 18/384,  ժա) 69/56, ժբ) ? ժգ)1215/5120, ժդ) 1/1250, ժե)  ? ժզ) 105/1500

  1. Կրճատե’ք կոտորակները.
  2. 9/2, 2) 25/13, 3) 7/27, 4) 3/1, 5) 18/7, 6) ?,7) 39/32, 8) 36/23, 9) 15/2
  1. Կատարե’ք բազմապատկում.

ա) 6/35, բ) 32/27, գ) 20/63, դ) 48/21, ե) 34/ 54, զ) 80/21, է) 64/105, ը) 45/70,  թ) 324/527, ժ) 448/507, ժա) 1750/1587, ժբ) 484/4107, ժգ) 1815/1440, ժդ) 306/1044, ժե) 1944/575, ժզ) 3645/1323

  1. Բազմապատկեք կոտորակները.

ա) 14/27, բ) 56/40,  գ) 44/100, դ) 391/54, ե) 875/648, զ) 450/871, է) 867/384, ը) 1444/1462

  1. Կատարե’ք բաժանում:

ա) 21/4,  բ) 32, գ) 96/5, դ) 8110/9, ե) 17/4, զ)  48/7, է)  75/2, ը) 627/22

  1. Կատարե’ք բաժանում:

ա) 21/209, բ)9/69, գ) 96/2624, դ) 144/ 420, 51/486, ե) 51/486, զ) 134/10385, է) 46/4692, ը) 48/2520

  1. Կատարե’ք կոտորակների բաժանում են արդյունքը ստուգեք օգտագործելով բազմապատկումը.

ա) 2-7/3  բ) 2/5 գ) 2/4 դ) 2/5 ե)3/3 զ)  9/3 է)8/15  ը) 10

Դաս 1-ին․(08.09.2022) Նախորդ ուսումնական շրջանի կրկնություն

  1. Ըմպելիք պատրաստելու համար խառնեցին երեք տեսակի հյութ՝ վերցնելով յուրաքանչյուր հյութից 1-ական շիշ: Խնձորի հյութի շիշն արժե 51 դրամ, ելակինը՝ 87 դրամ և նարնջինը՝ 27 դրամ: Որքա՞ն է ըմպելիքի 1 շշի արժեքը:

51+87+27= 165

165: 3= 55 դրամ

2.Ո՞ր թիվն է մեծ՝ t-ն, թե՞ n-ը (t≠0;n≠0), եթե 3t=n։ Պատասխանում օգտագործիր < և> նշանները։

n > t

3.. Տրված են 3 հատվածներ: Առաջին հատվածի երկարությունը՝ KB=b սմ: Երկրորդ՝ BC հատվածի երկարությունը 14 անգամ մեծ է առաջինից: Երրորդ՝ CT հատվածի երկարությունը 14 սմ-ով մեծ է երկրորդի երկարությունից:   Հետևյալ տառային արտահայտություններից ո՞րն է արտահայտում երեք հատվածների երկարությունների գումարը: 1․b+14⋅b+14⋅b−14, 2․ b+14⋅b+b−14, 3․ b+b+b, 4․b+b+b+2⋅14, 5․ b+14⋅b+b+14, 6․ b+14⋅b+14⋅b+14։.

b+14⋅b+14⋅b+14։

4. Քառակուսու կողմը 13 մ է: Հաշվիր քառակուսու մակերեսն ու պարագիծը:

13 x 13= 169 մ (S)

4 x 13 = 52 մ (P)

5. Գտիր այնպիսի x բնական թիվ, որ 28+x գումարը չբաժանվի 7-ի:

28+1= 29

6. Գտիր ԱԸԲազ(ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկ) [77;20]-ը:

1617

7. Գրիր կոտորակները, որոնք կարելի է ներկայացնել 4 հայտարարով կոտորակի տեսքով:

??

8. Ուղղանկյան երկարությունը 30 սմ է, իսկ լայնությունը հավասար է նրա երկարության 1/3 -ին: Քանի՞ սանտիմետրով է ուղղանկյան երկարությունը մեծ նրաայնությունից:

30 : 3 = 10 սմ (1/3)

30 — 10 = 20 սմ

Ուղղանկյան երկարությունը նրա այնությունից մեծ  է 20 սմ-ով:

9. Ճանապարհի երկարությունը 56 կմ է: Ասֆալտապատել են ճանապարհի 2/7 -ը: Որոշիր, թե քանի՞ կիլոմետր են ասֆալտապատել:

56 : 7 = 8 կմ

8 + 8 = 16 կմ (2/7)

10. Համեմատիր կոտորակները․ 5/27 և 27/5։

 5/27 < 27/5

Առաջադրանքներ

  1. Աստղանիշը թվով փոխարինելով՝ ստացիր ճիշտ հավասարություն:
    ա) 21 +67=88;
    բ)  504+ 14 = 518;
    գ) 451- 269 = 182;
    դ) 798 : 19 = 42:
  2. Քանի՞ թվանշան է պետք 1-ից մինչև 30-ը գրելու համար:

30 թվանշան

3.Գործողությունները չկատարելով՝ համեմատեք արտահայտության արժեքները.
ա) 98765+479  > 98765 + 478;  <
բ) 98765 -478 > 98765 — 479;
գ) 12345 x 987 > 12345 x 986;
դ)  989799:31 <  989799:29:

  • Համեմատի՛ր
    ա) Արագած լեռան (409մ) <  Մասիսի (5165մ) բարձրությունները;
    բ)  Լույսի (1վ/340մ)  <  ձայնի (1վ/299792458մ) արագությունները;
    գ)  Մարս մոլորակի (56 000 000կմ) > Լուսնի (384000կմ) հեռավորությունը երկրից;
    դ)  Միլիարդ < Գուգլ թվերը;
    ե)  Ագռավ (69 տարի)  >  բու (5-12 տարի) թռչունների կյանքի տևողությունը;
    զ)  Հայաստանում ծիրանի >  բանանի ծառերի քանակը:
  • Աստղանիշը թվով փոխարինելով՝ ստացիր ճիշտ հավասարություն:
    ա) 73+ 26=99;
    բ)  57 + 912= 969;
    գ) 352- 176 = 176;
    դ) 4795 : 35 = 137
    ե) (18+14)+30=62;
    զ) 13 (10+198)=221:
  • Գործողությունները չկատարելով՝ համեմատիր արտահայտության արժեքները.
    ա)  56789+289 < 56789+299;
    բ) 56789-299   >   56789-289;
    գ) 12346 987    >    12345986;
    դ)  899868:31  <    899899:29:
  • Քանի՞ թվանշան է պետք 1-ից մինչև 450-ը գրելու համար:

450 թվանշան

Լրացուցիչ առաջադրանքներ

  • Քանի՞ թվանշան է գրվում փողոցի 165 տները՝ համարակալելիս:

165 թվանշան

  • Գտի՛ր ամենափոքր բնական թիվը, որի թվանշանների արտադրյալը հավասար է.
    ա) 21;     բ) 216    գ) 42;     դ)36:

21

  • 6 ձկնորսը 6 օրում կերան 6 ձուկ: Քանի՞ օրում 10 ձկնորսը կուտեն 10 ձուկ:

10 ձկնորսը  10 օրում կուտեն 10 ձուկ:

2. Բնական թվերի գումար: Տարբերություն: Արտադրյալ: Քանորդ

  1. Գտի՛ր անհայտ
    ա.  գումարելին, եթե գումարելիներից մեկը 43 է, իսկ գումարը՝ 83;

83-43=40 (անհայտ գումարելի)
բ.   հանելին, եթե նվազելին 53 է, տարբերությունը՝ 42;

42+53=95 (անհայտ նվազելի)

գ.   նվազելին, եթե տարբերությունը 15 է, իսկ հանելին՝ 14;

14+15=19 (անհայտ նվազելի)
դ.   արտադրիչը, եթե հայտնի արտադրիչը 8 է, արտադրյալը՝ 56;


ե.   բաժանարարը, եթե բաժանելին 35 է, քանորդը՝ 7;
զ.   բաժանելին, եթե բաժանարարը 5 է,իսկ քանորդը՝ 10:

  • Ինչպե՞ս կփոխվի գումարը, եթե
    ա. գումարելիներից մեկը մեծացնենք 6-ով;

գումարը կավելանա 6-ով
բ.  գումարելիներից մեկը մեացնենք 7-ով, մյուսը՝ 4-ով;

գումարը կմեծանա 11-ով

գ.  գումարելիներից մեկը մեծացնենք 7- ով, մյուսը փոքրացնենք 4-ով:

գումարը կմեծանա 3-ով

  • Ինչպես կփոխվի տարբերությունը, եթե
    ա. նվազելին և հանելին մեծացնենք 6-ով;
    բ. նվազելին մեծացնենք 5-ով, հանելին՝ 3-ով;
    գ. նվազելին մեծացնենք 5-ով, հանելին փոքրացնենք 2-ով:
  • Հաշվի՛ր հարմար եղանակով.
    ա. 841+478+159
    բ. 583+269+331
    գ. 967+289-467
    դ. 257114 :
  • Ինչպես կփոխվի տարբերությունը, եթե
    ա. նվազելին փոքրացնենք 2-ով, հանելին՝ 3-ով;
    բ. նվազելին փոքրացնենք 4-ով, հանելին մեծացնենք 1-ով;
    գ. նվազելին և հանելին մեծացնենք նույն չափով:
  • Ինչպե՞ս կփոխվի գումարը, եթե
    ա. գումարելիներից մեկը փոքրացնենք 5-ով;
    բ.  գումարելիներից մեկը փոքրացնենք 5-ով, մյուսը՝ 3-ով;
    գ.  գումարելիներից մեկը մեծացնենք, և նույնքանով էլ փոքրացնենք մյուսը:
  • Ինչպես կփոխվի արտադրյալը, եթե՝
    ա.  արտադրիչերից մեկը մեծացնենք 3  անգամ,
    բ.  արտադրիչերից մեկը մեծացնենք 3  անգամ, մյուսը՝  2 անգամ,
    գ.  արտադրիչերից մեկը մեծացնենք 2 անգամ, մյուսը փոքրացնենք 2 անգամ,Եռանիշ թվի գրության մեջ ջնջեցին հարյուրավորը: Ստացված երկնիշ թիվը բազմապատկեցին 7-ով և ստացան սկզբնական եռանիշ թիվը: Գտեք այդ թիվը:
    դ.  արտադրիչերից մեկը փոքրացնենք 3 անգամ,
    ե.  արտադրիչերից յուրաքանչյուրը փոքրացնենք  3 անգամ,
    զ.  արտադրիչերից մեկը մեծացնենք, մյուսը նույն չափով փոքրացնենք:
  • Ինչպես կփոխվի քանորդը, եթե՝
    ա. բաժանելին  մեծացնենք 3  անգամ,
    բ. բաժանելին և բաժանարարը մեծացնենք  2 անգամ,
    գ.  բաժանելին մեծացնենք 3 անգամ, մյուսը` փոքրացնենք 2 անգամ,
    դ.  բաժանելին և բաժանարարը փոքրացնենք 3 անգամ,
    ե. բաժանարարը յուրաքանչյուրը փոքրացնենք  2 անգամ,
    զ.  բաժանելին և բաժանարարը մեծացնենք նույնքան անգամ:

Առաջադրանքներ

  1. Աստղանիշը թվով փոխարինելով՝ ստացիր ճիշտ հավասարություն:
    ա) 21 +67=88;
    բ)  504+ 14 = 518;
    գ) 451- 269 = 182;
    դ) 798 : 19 = 42:
  2. Քանի՞ թվանշան է պետք 1-ից մինչև 30-ը գրելու համար:

30 թվանշան

3.Գործողությունները չկատարելով՝ համեմատեք արտահայտության արժեքները.
ա) 98765+479  > 98765 + 478;  <
բ) 98765 -478 > 98765 — 479;
գ) 12345 x 987 > 12345 x 986;
դ)  989799:31 <  989799:29:

  • Համեմատի՛ր
    ա) Արագած լեռան (409մ) <  Մասիսի (5165մ) բարձրությունները;
    բ)  Լույսի (1վ/340մ)  <  ձայնի (1վ/299792458մ) արագությունները;
    գ)  Մարս մոլորակի (56 000 000կմ) > Լուսնի (384000կմ) հեռավորությունը երկրից;
    դ)  Միլիարդ < Գուգլ թվերը;
    ե)  Ագռավ (69 տարի)  >  բու (5-12 տարի) թռչունների կյանքի տևողությունը;
    զ)  Հայաստանում ծիրանի >  բանանի ծառերի քանակը:
  • Աստղանիշը թվով փոխարինելով՝ ստացիր ճիշտ հավասարություն:
    ա) 73+ 26=99;
    բ)  57 + 912= 969;
    գ) 352- 176 = 176;
    դ) 4795 : 35 = 137
    ե) (18+14)+30=62;
    զ) 13 (10+198)=221:
  • Գործողությունները չկատարելով՝ համեմատիր արտահայտության արժեքները.
    ա)  56789+289 < 56789+299;
    բ) 56789-299   >   56789-289;
    գ) 12346 987    >    12345986;
    դ)  899868:31  <    899899:29:
  • Քանի՞ թվանշան է պետք 1-ից մինչև 450-ը գրելու համար:

450 թվանշան

Լրացուցիչ առաջադրանքներ

  • Քանի՞ թվանշան է գրվում փողոցի 165 տները՝ համարակալելիս:

165 թվանշան

  • Գտի՛ր ամենափոքր բնական թիվը, որի թվանշանների արտադրյալը հավասար է.
    ա) 21;     բ) 216    գ) 42;     դ)36:

21

  • 6 ձկնորսը 6 օրում կերան 6 ձուկ: Քանի՞ օրում 10 ձկնորսը կուտեն 10 ձուկ:

10 ձկնորսը  10 օրում կուտեն 10 ձուկ:

2. Բնական թվերի գումար: Տարբերություն: Արտադրյալ: Քանորդ

  1. Գտի՛ր անհայտ
    ա.  գումարելին, եթե գումարելիներից մեկը 43 է, իսկ գումարը՝ 83;

83-43=40 (անհայտ գումարելի)
բ.   հանելին, եթե նվազելին 53 է, տարբերությունը՝ 42;

42+53=95 (անհայտ նվազելի)

գ.   նվազելին, եթե տարբերությունը 15 է, իսկ հանելին՝ 14;

14+15=19 (անհայտ նվազելի)
դ.   արտադրիչը, եթե հայտնի արտադրիչը 8 է, արտադրյալը՝ 56;


ե.   բաժանարարը, եթե բաժանելին 35 է, քանորդը՝ 7;
զ.   բաժանելին, եթե բաժանարարը 5 է,իսկ քանորդը՝ 10:

  • Ինչպե՞ս կփոխվի գումարը, եթե
    ա. գումարելիներից մեկը մեծացնենք 6-ով;

գումարը կավելանա 6-ով
բ.  գումարելիներից մեկը մեացնենք 7-ով, մյուսը՝ 4-ով;

գումարը կմեծանա 11-ով

գ.  գումարելիներից մեկը մեծացնենք 7- ով, մյուսը փոքրացնենք 4-ով:

գումարը կմեծանա 3-ով

  • Ինչպես կփոխվի տարբերությունը, եթե
    ա. նվազելին և հանելին մեծացնենք 6-ով;
    բ. նվազելին մեծացնենք 5-ով, հանելին՝ 3-ով;
    գ. նվազելին մեծացնենք 5-ով, հանելին փոքրացնենք 2-ով:
  • Հաշվի՛ր հարմար եղանակով.
    ա. 841+478+159
    բ. 583+269+331
    գ. 967+289-467
    դ. 257114 :
  • Ինչպես կփոխվի տարբերությունը, եթե
    ա. նվազելին փոքրացնենք 2-ով, հանելին՝ 3-ով;
    բ. նվազելին փոքրացնենք 4-ով, հանելին մեծացնենք 1-ով;
    գ. նվազելին և հանելին մեծացնենք նույն չափով:
  • Ինչպե՞ս կփոխվի գումարը, եթե
    ա. գումարելիներից մեկը փոքրացնենք 5-ով;
    բ.  գումարելիներից մեկը փոքրացնենք 5-ով, մյուսը՝ 3-ով;
    գ.  գումարելիներից մեկը մեծացնենք, և նույնքանով էլ փոքրացնենք մյուսը:
  • Ինչպես կփոխվի արտադրյալը, եթե՝
    ա.  արտադրիչերից մեկը մեծացնենք 3  անգամ,
    բ.  արտադրիչերից մեկը մեծացնենք 3  անգամ, մյուսը՝  2 անգամ,
    գ.  արտադրիչերից մեկը մեծացնենք 2 անգամ, մյուսը փոքրացնենք 2 անգամ,Եռանիշ թվի գրության մեջ ջնջեցին հարյուրավորը: Ստացված երկնիշ թիվը բազմապատկեցին 7-ով և ստացան սկզբնական եռանիշ թիվը: Գտեք այդ թիվը:
    դ.  արտադրիչերից մեկը փոքրացնենք 3 անգամ,
    ե.  արտադրիչերից յուրաքանչյուրը փոքրացնենք  3 անգամ,
    զ.  արտադրիչերից մեկը մեծացնենք, մյուսը նույն չափով փոքրացնենք:
  • Ինչպես կփոխվի քանորդը, եթե՝
    ա. բաժանելին  մեծացնենք 3  անգամ,
    բ. բաժանելին և բաժանարարը մեծացնենք  2 անգամ,
    գ.  բաժանելին մեծացնենք 3 անգամ, մյուսը` փոքրացնենք 2 անգամ,
    դ.  բաժանելին և բաժանարարը փոքրացնենք 3 անգամ,
    ե. բաժանարարը յուրաքանչյուրը փոքրացնենք  2 անգամ,
    զ.  բաժանելին և բաժանարարը մեծացնենք նույնքան անգամ:
  • Մնացորդով բաժանում

Առաջադրանքներ

  1. Տրված թիվը բաժանում են 7-ի, որի արդյունքում բնական թիվ չեն ստանում: Գտիր, թե 7-ի բաժանելիս ի՞նչ թվեր կարող են մնալ մնացորդում:

18:7=2 (մն. 4)

16:7=2 (մն. 2)

15:7=2 (մն. 1)

22:7=3 (մն. 1)

30:7=4 (մն. 2)

  • Գտիր բաժանելին, եթե բաժանարարը հավասար է 12-ի, թերի քանորդը՝ 8-ի, իսկ մնացորդը՝ 5-ի:

101:12=8 (մն.5)

  • Ավտոբուսն ունի 36 նստատեղ: Քանի՞ ավտոբուս է պետք 370 մարդ տեղափոխելու համար:

370 x 36=13320 ավտոբուս

  • Արդյո՞ք գոյություն ունի թիվ, որը 30-ի բաժանելիս, մնացորդում տալիս է 31:

Նման թիվ գոյություն չունի:

  • Գրիր 32:4 բաժանման տարրերը` բաժանելի, բաժանարար, քանորդ, մնացորդ:

 Բաժանելի -32

Բաժանարար-4

Քանորդ-8

Մնացորդ-0

  • Հաշվիր.
    ա. 168:18=9 (մն. 6)
    բ.  100:14=7 (մն. 2)
    գ.  285:40=7 (մն. 5)
    դ.  374:24= 15 (մն. 14)
  • Վաճառողը կշռում էր հաճախորդի գնած ապրանքը: Նա կշեռքի նժարին դրեց 10 հատ 160 գրամանոց կշռաքար, սակայն կշեռքը չհավասարակշռվեց: Ապա նա դրեց ևս մեկ 20 գրամանոց կշռաքար և կշեռքը հավասարակշռվեց:Որքա՞ն էր ապրանքի կշիռը:

1)160×10=1600

  • 1600+20=1620
  •  Պարզ և բաղադրյալ թվեր: Զույգ ու կենտ թվեր:

Առաջադրանքներ

  1.  56*4 թվի *-ի փոխարեն  գրիր ամենամեծ թվանշանն այնպես, որ ստացված թիվը բաժանվի`
    ա. 3-ի;         բ. 4-ի;       գ. 8-ի;      դ. 9-ի:

5664 թիվը բաժանվում է 3-ի, 4-ի, 8-ի:

  • 2031172; 2657784; 76518420 և 29583675 թվերից որոնք են բաժանվում
    ա. 2;      բ. 3;       գ. 4;       դ. 5;      ե. 6;    զ.8;
    է. 9;    ը. 10:
  • ի -2031172, 2657784, 765184203
  • ի- 29583675, 76518420
  • ի-2031172, 2657784, 2657784
  • ի-76518420, 29583675
  • ի-2031172, 2657784, 76518420, 29583675

8-ի-2657784

9-ի-29583675

10-ի-76518420

*-ի փոխարեն  գրիր թվանշաններ այնպես, որ
ա. 52*4 թիվը բաժանվի 12-ի;                                           5244:12=437
բ. 56*2  թիվը բաժանվի 36-ի :                                          5652:36=157

  • Թվերը վերլուծեք պարզ արտադրիչների.
    ա. 70;    բ. 55;    գ.98;     դ. 108:

70=7x2x5

55=3x5x3

98=2x7x7

108=2x6x9

  • Թվերը վերլուծեք պարզ արտադրիչների.
    ա. 21   բ.  2000 

21=3×7

2000=2x2xx2x2x25x5

  • *-ի փոխարեն  գրիր թվանշաններ այնպես, որ
    ա. 6*2* թիվը բաժանվի 45-ի;    

6120:45=136


բ. *57*  թիվը բաժանվի 72-ի  :

Բաժանելիության հայտանիշները։
Թեմայի ամփոփում

  1. 2; 4; 5 և 7 թվանշաններից յուրաքանչյուրը մեկ անգամ օգտագործելով` կազմիր ամենափոքր քառանիշ թիվը, որը բաժանվի.
    ա. 3-ի -2457
    բ. 4-ի -4572
    գ. 5-ի-2475
    դ. 8-ի-5472
  2.  Գրիր *97* տեսքի բոլոր քառանիշ թվերի քանակը, որոնք բաժանվում են 45-ի:
  3. 6781253 թվից ջնջեք հնարավորինս քիչ թվանշան այնպես, որ ստացված թիվը բաժանվի 36-ի:
  4.  1; 3; 5 և 6 թվանշաններից յուրաքանչյուրը մեկ անգամ օգտագործելով`  կազմիր ամենամեծ քառանիշ թիվը, որը բաժանվի
    ա. 3-ի-6531
    բ. 4-ի-5316
    գ. 5-ի-6315
    դ. 8-ի-5136
  5. 3*6*7 արտահայտության մեջ *-ները փոխարինիր միևնույն թվանշանով, այնպես, որ ստացված թիվը բաժանվի 9-ի:
    2, 5 և 10 թվերից ո՞րի վրա է բաժանվում
    ա. 730 թիվը;        բ. 235 թիվը:
  6. Ընտրիր ճիշտ պնդումները:
    ա․  Եթե թվի գրառման վերջին թվանշանը 4-ն է, ապա թիվը չի բաժանվում 2-ի:
    բ․   Եթե թվի գրառման վերջին թվանշանը 3-ն է, ապա թիվը չի բաժանվում 2-ի:
    գ․   Եթե թվի գրառման տասնավորների թվանշանը 0-ն է, ապա թիվը չի բաժանվում 2-ի:
    դ․   Եթե թվի գրառման երկրորդ թվանշանը 2-ն է, ապա թիվը բաժանվում է 2-ի:
    ե․   Եթե թվի գրառման միավորների թվանշանը 3-ն է, ապա թիվը չի բաժանվում 2-ի:
  7. 66, 92, 58, 124, 125 թվերից ընտրիր այն թիվը, որը 5-ի բաժանվելիս տալիս է 2 մնացորդ:

92

  • Որոշիր 87-ը 2-ի բաժանելիս առաջացած մնացորդը:

87:2=43 (մն. 1)

  • Գտիր 5-ի բազմապատիկ ամենափոքր բնական թիվը, որը բավարարում է 435≤x≤495 անհավասարմանը:

435≤440≤495

  1. 3, 9 թվերից ո՞րի վրա է բաժանվում 165 թիվը:

165 թիվը բաժանվում է 3-ի վրա:

6. Ամենամեծ ընդհանուր բաժանարար


Առաջադրանքներ

Թվերը  պարզ արտադրիչների վերլուծելով՝ գտիր ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը․
ա․ (88; 104) =2
բ․  (85; 102= 17
գ․  (31; 40)= 1240
դ․  (140; 224)=7×2=14
ե․  (45; 48; 81)=
զ․  (57; 76; 83)=
է․  (260; 325; 455)=

Մարզադպրոցի համար գնել են 258 կարճ թևերով և 215 երկար թևերով մարզաշապիկներ: Մարզաշապիկները բաժանել են փաթեթների, այնպես որ յուրաքանչյուրում լինեն միևնույն թվով մարզաշապիկներ երկու տեսակներից և օգտագործվեն բոլոր մարզաշապիկները: Ամենաշատը քանի՞ մարզիկ կստանա այդ փաթեթից: Քանի՞ մարզաշապիկ կա յուրաքանչյուր  փաթեթում:

  1. Թվերը  պարզ արտադրիչների վերլուծելով՝ գտիր ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը․
    ա․ (72; 96)=2×3=6
    բ․  (90; 126)=2×9=18
    գ․  (108; 198)=2×9=18
    դ․  (125; 200)=5×5
    ե․  (175; 324)=
    զ․  (40; 56; 72)=2
    է.  (120; 140; 189)=
    ը․  ( 168; 180; 204)=
  1. Ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկ
  2. Թվերը պարզ արտադրիչների վերլուծելով՝ գտիր ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը․
    ա․ [21; 28]=7
    բ․  [84; 108]=2
    գ.  [160; 260]=2
    դ․  [14; 35; 42]=2
    ե․  [15; 40; 45]=5
  3. Շրջանաձև վազքուղու մեկնարկային կետից միաժամանակ միևնույն ուղղությամբ դուրս եկան երկու հեծանվորդ։ Քանի՞ րոպեից նրանք նորից կհանդիպեն մեկնարկային կետում, եթե նրանցից մեկը մի լրիվ պտույտը կատարում է 8 րոպեում, մյուսը՝ 10 րոպեում։

Հեծանվորդները կհանդիպեն 2 րոպեից:

  • Դասարանի աշակերտներին հավասարապես բաժանեցին 161 տետր և 230 գիրք։ Քանի՞ աշակերտ կա դասարանում։

??

  • Թվերը  պարզ արտադրիչների վերլուծելով՝ գտիր ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը․
    ա․  [23; 31] =1
    բ․   [32; 35]=1
    գ.   [54; 126]=2
    դ․   [48; 36; 54]=2
    ե․   [51; 68; 85]=17

Նոյեմբեր

4.Ըստ նկարի գրել կոտորակը

6.Երկարության չափի միավորի մասը

Որոշիր, թե ինչպե՞ս է կոչվում մետրի մեկ տասներորդ մասը:

Գրել ամբողջական անվանումը:

Պատասխան՝ բաժին :

8. Տարբեր հայտարարներով կոտորակների համեմատումը

Կոտորակները բեր ամենափոքր ընդհանուր հայտարարի և համեմատիր: Տեղադրիր >, < կամ = նշանը: 

3/8 5/6